سلامتی بزرگترین نعمت است، قدرش را بدانیم!

کرج، خیابان 45 متری گلشهر، ارغوان غربی

تلفن تماس : ۳۳۵۵۵۷۴۸-026

فشار خون و اقدامات پیش از بارداری

دکتر پوریا پیروزمند (دارای بورد تخصصی قلب و عروق) در بیمارستان و زایشگاه مریم کرج:

بارداری سالم و بدون عارضه بی تردید یکی از اهداف هر نظام سلامتی است و نقش مراقبت های پیش و حین بارداری در این میان چشمگیر است. بیماری فشار خون و ارتباط آن با دوره ی بارداری به عنوان یکی از شایعترین بیماری های مزمن، چالشی است که همواره مورد توجه متخصصین زنان و مامایی و متخصصین قلب و همه ی مراقبین سلامت مادران باردار بوده است.  پیش از آنکه در مورد فشار خون بارداری-که خود مطلب مفصلی است- بحث کنیم شاید لازم باشد در مورد بیمار مبتلا به فشار خونی صحبت کنیم که قصد بارداری دارد. سعی بر این بوده که مطلب حاضر به گونه ای باشد که هم برای مراقبین سلامت و هم برای خود مادران بتواند مفید واقع شود. حالا با یک مثال بحث را آغاز میکنیم:

خانمی ۳۲ ساله با سابقه ۵ ساله بیماری فشار خون که پیش از این بررسی های اولیه برای علت زمینه ای فشار خون را انجام داده و مشکلی نداشته و در حال حاضر تحت درمان دارویی با لوزاتان و هیدروکلروتیازید است و با دوز مشخصی از این داروها فشار خون بیمار کنترل بوده و جهت بررسی ها و آزمایشات پیش از بارداری مراجعه کرده است. آنچه مسلم است خودِ فشار خون با افزایش ریسک خطر، چه برای مادر و چه برای جنین همراه بوده که با کنترل درست آن، این ریسک به حداقل میرسد.

فشار خون در بارداری

بیمار ما به چه اقداماتی پیش از بارداری نیاز دارد؟

-قدم اول: ابتدا انجام آزمایشات اولیه توصیه میشود :

شامل CBC، کراتینین، قند، تستهای کبدی ، تست های تیروئید، جمع آوری ادرار ۲۴ ساعته برای بررسی پروتئین، در ادرار و کلیرانس کراتینین، نوار قلب و بعضا اکوکاردیوگرافی. اگر در ادرار پروتئین زیاد باشد یا بیمار سابقه تشخیص بیماری عروق کرونر یا کلیوی داشته یا مدت زمان ابتلا به فشار خون  طولانی باشد، معاینه چشم (از نظر رتینوپاتی فشار خونی ) را هم توصیه میکنیم. البته اگر پیش از این علت زمینه ای فشار خون بررسی نشده باشد تست های تکمیلی دیگری هم ممکن است لازم شود.

قدم دوم: چه موقع فشار خون را برای شروع بارداری کنترل شده میدانیم؟

با اختلافات کوچکی در گایدلاین های مختلف میتوان گفت فشار خون سیستولیک حتما کمتر از ۱۵۰ میلی متر جیوه و فشار خون دیاستولیک حتما کمتر از ۱۰۰ میلی متر جیوه باشد. البته اگر این مقدار به زیر ۹۰/۱۴۰ رسیده باشد چه بهتر! این قانون که گفته شد برای فردی است که بیماری زمینه ای دیگری نداشته باشد.

قدم سوم: چه داروهایی برای کنترل فشار خون طی بارداری مناسب هستند؟

بر میگردیم به مثالی که زدیم. در مورد این خانم ۳۲ ساله، لوزارتان قطعا برای دوره ی بارداری ممنوع بوده و مصرف هیدروکلروتیازید چندان مناسب نیست. برای ساده کردن بحث داروها را سه دسته میکنیم: داروهای ممنوع، داروهایی که توصیه نمیشوند و داروهای مناسب دوره بارداری

دسته اول:  

داروهای ضد فشار خون ACEI (مثل کاپتوپریل، انالاپریل، لیزینوپریل و …) ARB (مثل والسارتان، لوزارتان و …) و DRI (مثل Aliskiren). اینها مطلقا ممنوع هستند.

دسته دوم:  

داروهایی هستند که در بارداری مناسب نیستند، که طیف گسترده ای از داروهای خیلی پرعارضه تا داروهای با عوارض کمتر را شامل میشوند. مثلا پروپرانولول با ریسک زایمان زودرس همراه است. اتنولول با احتمال اختلال رشد داخل رحمی جنین همراه بوده یا دیورتیک هایی مثل هیدروکلروتیازید کاهش حجم ایجاد میکنند و…

دسته سوم(اصل مطلب!) :

داروهایی که مناسب دوره بارداری هستند: لابتالول، متیل دوپا، نیفدیپین طولانی اثر و تقریبا هیدرالازین. در هر حال فشار خون بنا به شرایط بیمار با هر کدام از این چهار دارو یا ترکیبی مناسب از اینها بنا به تشخیص پزشک متخصص کنترل شود ما به هدف رسیده ایم. نکته ضروری اینست که چند هفته پیش از قصدِ بارداری مشاوره جهت بررسی و تبدیل داروهای مصرفی بیمار لازم است و البته با توجه به تغییرات فیزیولوژیک و نوسان فشار خون طی بارداری ویزیت های منظم توصیه میشود.

و اما در مورد بیمار واقعی که درابتدای مقاله مثال زدیم! آزمایشات و بررسی های پیش از بارداری همگی خوب بود و فشار خون بیمار با دوز مناسب Trandate(لابتالول) کنترل شده و الان سه ماهه باردار است و جنین درسلامت کامل در رحم مادر مهربانش در حال رشد است.

با آرزوی سلامتی برای همه مادران

پیام بگذارید

(0 دیدگاه)

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

13 − نه =