سلامتی بزرگترین نعمت است، قدرش را بدانیم!

کرج، خیابان 45 متری گلشهر، ارغوان غربی

تلفن تماس : ۳۳۵۵۵۷۴۸-026

سوالات متداول در رابطه با ختنه

بیشتر پدر و مادرها بر این باورند که ختنه یک جراحی ساده و کوچک است اما والدینی هم هستند که از عوارض این عمل ظاهرا کوچک هراس دارند و کودک خود را تا سنین بالا برای ختنه نزد پزشک نمی‌برند. در همین رابطه گفتگویی انجام داده‌ایم با دکتر صلاح‌الدین دلشاد، فوق‌تخصص جراحی کودکان و نوزادان و عضو هیات علمی دانشگاه علوم‌ پزشکی ایران، تا اطلاعاتمان را در این زمینه اصلاح کنیم…

از نظر پزشکی، چرا عمل ختنه باید در پسر بچه‌ها انجام شود؟

در حقیقت می‌توان گفت که ختنه اولین عمل جراحی تاریخ بشر است و در بسیاری از ادیان به‌ ویژه در اسلام یک سنت تلقی می‌شود و بر هر مسلمانی واجب است که عمل ختنه را انجام دهد. انجام ختنه در پسربچه‌ ها از بروز عفونت‌ های ادراری، چسبندگی‌ها و سرطان‌های آلت جلوگیری می‌کند و به همین دلیل امروزه در بسیاری از کشورها این عمل شایع است، به طوری که ۴۵ درصد پسران و مردان انگلیسی ختنه شده‌اند اما پایین‌ ترین آمار مربوط به کشور اسپانیا و حدود ۳ درصد است.

بهترین زمان برای انجام ختنه چه سنی است؟

هنوز اختلاف‌ نظر بسیاری در این زمینه وجود دارد اما به اعتقاد من و بسیاری از همکاران بهترین زمان برای این عمل بین یک تا سه ماهگی است؛ چرا که کودک، مرحله نوزادی را طی کرده، رشد آلت تا حدودی صورت گرفته و از طرفی کودک هنوز به سنی نرسیده که این عمل موجب ایجاد خاطرات بد در ذهن او شود و عواقب روانی به همراه داشته باشد. اما توصیه ما این است که این عمل حتما قبل از دو سالگی انجام شود تا به بی‌ هوشی نیازی نباشد و عمل با بی‌ حسی صورت گیرد و احتمال خونریزی کاهش یابد.

اگر انجام ختنه به تاخیر بیفتد چه مشکلاتی برای کودک ایجاد می‌شود؟

معمولا عفونت‌ های ادراری در کودکان شایع است و دختربچه‌ ها ۵ تا ۶ برابر بیشتر از پسربچه‌ ها به این بیماری مبتلا می‌شوند اما در کودکان پسر زیر یک سال که ختنه نشده‌ اند، این روند بر عکس است. در عین حال همان‌ طور که گفتم با افزایش سن کودک، باید به جای بی‌ حسی از بی‌ هوشی استفاده کرد. همچنین خونریزی‌ های ناشی از انجام ختنه بین یک تا سه ماهگی بسیار کمتر است و احتمال خونریزی با افزایش سن، بیشتر می‌شود و به تبع آن استرس و نگرانی‌ های خانواده نیز افزایش می‌ یابد.

آیا روش‌های مختلفی برای انجام ختنه وجود دارد؟

بله؛ برای انجام ختنه دو روش جراحی و استفاده از حلقه به کار گرفته می‌شود. در جراحی، عروق گره‌ زده شده و مخاط و پوست بخیه زده می‌شوند اما در روش حلقه‌ گذاری برش و بخیه وجود ندارد و پس از حدود یک هفته تا ۱۰ روز حلقه استفاده شده خود به خود جدا می‌شود و می‌افتد.

این روش‌ها چه عوارضی را در پی دارند؟

در صورتی که هر یک از این روش‌ ها به درستی انجام نشود، عوارض مختلفی را به همراه خواهد داشت. عدم برخورداری از تبحر لازم برای انجام عمل ختنه ممکن است موجب شود که پوست کافی در آن منطقه برداشته نشود و یا برعکس. احتمال هماتوم پس از عمل و جمع شدن خون زیر پوست نیز وجود دارد. همچنین در صورت عدم انجام صحیح عمل ختنه ممکن است در دراز مدت نوک مجرا دچار تنگی شود. استفاده نامناسب از دستگاه کوتر که در عمل ختنه برای سوزاندن رگ‌ ها به کار می‌ رود نیز ممکن است موجب سوزاندن پوست شود.

از طرفی انجام عمل ختنه به دست افراد کم‌ تجربه ممکن است بریده شدن قسمتی از سر آلت، ایجاد سوراخ‌ های دیگر روی آلت تناسلی و همچنین ایجاد فیستول را به دنبال داشته باشد. گاهی نیز عوارض شدیدی از ختنه‌ های نادرست به جا می‌ ماند. در مواقعی که پوست به اندازه کافی برداشته نمی‌ شود پس از مدتی مجددا پوست، تمام آلت را می‌ پوشاند و ترشحات مخاطی زمینه‌ ساز سرطان در بزرگسالی می‌شود.

گاهی هم ممکن است با استفاده از حلقه در عمل‌ های ختنه به دست افراد کم‌ تجربه، سر آلت درون حلقه خفه شود که در این صورت کودک قادر به ادرار نیست. بنابراین در انجام ختنه با استفاده از حلقه لازم است که اندازه حلقه‌ ها متناسب انتخاب شوند. در عین حال، خونریزی‌ های شدید به خصوص در روش جراحی یکی از عوارض ختنه‌ های نادرست است. بنابراین انجام این عمل ظریف و حیاتی حتما باید توسط جراح یا ارولوژیست کودکان، ارولوژیست عمومی و جراح عمومی انجام شود و پزشکان عمومی تنها در صورت گذراندن دوره‌ های آموزشی باید اقدام به انجام این عمل کنند تا از پس عوارض احتمالی آن هم برآیند.

بعد از عمل ختنه، مراقبت‌های خاصی لازم است؟

در عمل ختنه به روش حلقه‌ گذاری، حلقه پس از یک هفته تا ۱۰ روز می‌ افتد و کودک بعد از عمل می‌ تواند پوشک شود. حتی می‌ توانند کودک را بعد از ادرار کردن زیر آب بگیرند چرا که پانسمانی وجود ندارد اما انجام این عمل فقط تا یک سالگی امکان‌ پذیر است. در روش جراحی کودک نباید تا چند روز پوشک شود زیرا پانسمان از بین می‌ رود و تعویض آن برای کودک بسیار دردناک است.

بعد از یک هفته هم می‌توان کودک را به حمام برد تا پانسمان خود به خود جدا شود. گاهی بنا به صلاح دید پزشک و به منظور جلوگیری از عفونت آنتی‌بیوتیک تجویز می‌ شود اما در اکثر مواقع الزامی به این کار نیست. اما نکته بسیار مهم این است که گاهی پس از انجام عمل ختنه، عارضه تنگی دهانه مجرا را شاهد هستیم که به راحتی قابل پیشگیری است. اگر ۳ تا ۴ ماه بعد از انجام ختنه، نوک آلت کودک با وازلین یا ویتامین aچرب شود و تا یک ماه بعد هم مرتب ادرار کودک با آب شسته شود، این عارضه ایجاد نخواهد شد.

و در چه صورتی نباید کودک را ختنه کرد؟

به هر حال، کودکانی هستند که پوست روی آلت آنها ملتهب است که گاهی نیاز به برش دارد زیرا موجب تنگی مجرای ادراری کودک می‌شود و کودک نمی‌تواند ادرار کند. در صورت مشاهده چنین عارضه‌ای عمل ختنه به تاخیر می‌افتد و با رفع این مشکل، ختنه انجام می‌شود. گاهی نیز چسبندگی پوست به نوک آلت و خروج ترشحات زردرنگ (که زمینه‌ساز بروز سرطان در افراد ختنه نشده است) از آلت را شاهد هستیم که به صورت تورم و چسبندگی نمایان می‌شود که بعد از برطرف کردن این عارضه‌ها کودک می‌تواند ختنه شود.

اما در مواردی هم مشاهده می‌‌شود که دهانه مجرای ادرار غیر از محل طبیعی و زیر آلت باز می‌شود که به بیماری هیپوسپادیازیس شهرت دارد و ما در یک جراحی تقریبا پیچیده از پوست اضافی ختنه نشده برای ایجاد مجرا در محل طبیعی خود استفاده می‌کنیم و این جراحی باید حدود یک سالگی و توسط ارولوژیست اطفال یا جراح اطفال انجام پذیرد و کودکانی که با وجود این مشکل ختنه می‌شوند به مشکل برمی‌خورند.

آیا انجام عمل ختنه روی فعالیت‌های جنسی فرد در بزرگسالی هم تاثیری دارد؟

پوستی که ختنه‌گاه را می‌پوشاند از دو لایه پوستی و مخاطی تشکیل شده و کاملا از هم متفاوت‌اند و در صورت برش حین عمل ختنه، برش لایه مخاطی نباید بیشتر از ۵ میلی‌متر باشد؛ چرا که در غیر این صورت، تاثیر منفی بر فعالیت‌های جنسی دوران بزرگسالی خواهد داشت.

حرف آخر؟

ختنه یک عمل ظریف و حیاتی است و مادر باید در طول مدت جراحی کنار فرزندش باشد تا استرس کودک و حتی مادر کاهش یابد. در عین حال، من انجام ختنه بلافاصله بعد از به دنیا آمدن کودک (زیر یک ماهگی) را توصیه نمی‌کنم. اگر چه این جراحی معمولا بیش از نیم ساعت طول نمی‌کشد و به ظاهر ساده و پیش پا افتاده است اما گاهی با انجام غیرصحیح آن، عوارض گاها غیرقابل جبرانی برای کودک به جا می‌ماند که والدین باید به این نکته توجه ویژه داشته باشند و صرفا به دلیل قیمت کمتر، کودک خود را برای انجام ختنه نزد افراد غیرمتخصص نبرند و در مورد یک پزشک ماهر و باتجربه حتما تحقیق کنند.

پیام بگذارید

(0 دیدگاه)

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پنج × 5 =