بهطور کلی، ماه نهم بارداری از شروع هفته ۳۶ یا ۳۷ آغاز میشود و تا زمان زایمان ادامه دارد. در این بازه، بدن مادر و جنین در حال آمادهسازی نهایی برای فرآیند زایمان هستند. اگرچه بسیاری از مادران نگران زایمان زودرس در ابتدای ماه نهم هستند؛ اما جنین در این دوره به رشد کامل رسیده و ریهها برای تنفس در خارج از رحم آمادگی کافی را پیدا کردهاند.
ماه نهم بارداری چه علائمی دارد؟
در این ماه از بارداری ممکن است متوجه چنین علائمی شوید:
- کمردرد
- احساس فشار در لگن
- خستگی
- یبوست
- تکرر ادرار
- تغییر اشتها
- پاهای متورم
- سوزن سوزن شدن یا بیحسی در انگشتان و دست
- ایجاد تغییراتی در پوست
- استرچ مارک (ترکهای پوستی)
ممکن است با این موارد نیز مواجه شوید:
- انقباضات براکستون هیکس
- افزایش ترشحات واژن
چه زمانی باید نگران شد؟
تشخیص تفاوت بین دردهای طبیعی ماه آخر و شروع فرآیند زایمان برای بسیاری از مادران چالشبرانگیز است. علائم اصلی زایمان واقعی شامل موارد زیر است:
- انقباضات واقعی (برخلاف براکستون هیکس): انقباضات زایمان منظم هستند، با گذشت زمان قویتر میشوند و با تغییر وضعیت یا استراحت متوقف نمیشوند.
- پارگی کیسه آب: خروج ناگهانی یا نشت مداوم مایع شفاف از واژن، نشانهای جدی برای مراجعه فوری به بیمارستان است.
- پایین آمدن شکم: احساس سبکتر شدن قفسه سینه و فشار بیشتر در ناحیه لگن (درگیر شدن سر جنین در لگن).
- تغییرات دهانه رحم (سرویکس): خروج ترشحات خونی (Show) که نشان دهنده باز شدن تدریجی دهانه رحم است.
دردهای ماه نهم بارداری؛ کدام طبیعی است؟
| نوع درد | علت احتمالی | توصیه برای آرامش |
|---|---|---|
| کمردرد | فشار وزن جنین و تغییر مرکز ثقل بدن | استفاده از کمربند بارداری، اصلاح وضعیت نشستن |
| درد زیر شکم | کشش رباطهای رحم (درد گرد) | تغییر وضعیت آرام، استراحت |
| درد لگن | فشار سر جنین روی استخوانهای لگن | انجام حرکات اصلاحی سبک، نشستن روی توپ زایمان |
| درد شبیه پریود | انقباضات رحم (آمادگی زایمان) | زمانگیری انقباضات؛ اگر منظم نبود، استراحت کنید |
اگر هر کدام از این دردها با خونریزی، کاهش حرکت جنین یا تب همراه بود، بدون معطلی با پزشک متخصص زنان خود تماس بگیرید.
رشد نوزاد در ماه نهم بارداری چگونه است؟
ریههای کودک شما تا زمان تولد رشد میکند تا برای اولین نفس و گریه کاملا آماده باشد. در این ماه ممکن است هر هفته ۲۰۰ گرم وزن اضافه کند تا زمانی که متولد شود.
در این ماه کودک شما کاملا بزرگ شده است. بهطور میانگین پسران حدود ۳.۴۰۰ کیلوگرم و دختران حدود ۲۸۰۰ کیلوگرم وزن دارند. همچنین میانگین قدی نوزادان بین ۴۵ تا ۵۰ سانتیمتر است.
در هفته ۳۹، بارداری شما کامل در نظر گرفته میشود. کودک شما رشد قابل توجهی را نیز در این ماه از بارداری تجربه میکند. از ماه هشتم بارداری به احتمال زیاد نیم کیلو یا یک کیلو وزن اضافه کرده است.
علاوه بر این، ریههای کودکان برای تنفس خارج از رحم، در حال تکامل است. در این ماه قادر به پلک زدن، چرخاندن سر و درک محیط اطراف خود نیز هستند.
از آنجایی که نوزادان هر روز در حال رشد هستند، بهتر است قبل از ۳۹ هفتگی از زایمان خودداری کنید، مگر اینکه به توصیه پزشک باشد.
حرکات جنین در ماه نهم بارداری
با نزدیک شدن به پایان بارداری، کودک شما شروع به قرار گرفتن در قسمت پایین شکم میکند. در واقع اکثر نوزادان تا هفته ۳۶ بارداری سرشان را به سمت پایین میآورند.
اگر کودک شما هنوز در چنین حالتی قرار ندارد، پزشک راهکارهایی را برای زایمان در نظر میگیرد. در صورتی که کودک به هیچ روشی سر خود را به سمت پایین نچرخاند، در نهایت زایمان سزارین در نظر گرفته خواهد شد.
از آنجایی که در این ماه از بارداری کودک فضای کمتری دارد، حرکت کمتری نیز خواهد داشت. برای اینکه وضعیت کودک خود را کنترل و پیگیری کنید، تعداد ضربات نرمال نوزاد را باید در نظر داشته باشید.
اگر متوجه کاهش حرکات کودک خود شدید یا در خصوص فعالیتهای او نگران هستید، به پزشک معالج خود مراجعه کنید.
در صورتی که کودک در موعد زایمان به حالت بریچ قرار گرفته باشد، در نهایت سزارین برای مادر در نظر گرفته میشود.
تغییرات بدن در ماه نهم بارداری
همانطور که گفتیم در این ماه از بارداری ممکن است احساس خستگی و بیحوصلگی داشته باشید.
در این مرحله پزشک ممکن است غربالگری برای GBS را توصیه کند. این آزمایش بررسی باکتریهایی است که میتواند منجر به عفونت ادراری در مادران شود و در برخی از مواقع نادر به نوزاد انتقال پیدا میکند.
در صورتی که آزمایش مثبت باشد، احتمالا در حین زایمان به شما آنتی بیوتیک داده میشود تا از انتقال باکتری به کودک جلوگیری شود.
احساس گرفتگی یا انقباضات میتواند نشانه زایمان در ماه نهم بارداری باشد، باید تفاوت بین انقباضات براکستون هیکس و انقباضات واقعی زایمان را بدانید.
توصیه ما این است که تا جای ممکن زایمان طبیعی را انتخاب کنید؛ مگر اینکه پزشک بنا به شرایط شما زایمان سزارین را انجام دهد.
بارداری دو قلو در ماه نهم بارداری
اکثر دوقلوها قبل از هفته ۳۷ بارداری و برخی حتی قبل از ۳۴ هفتگی متولد میشوند. اکثر نوزادان دوقلویی که در این ماه از بارداری متولد میشوند، وزنی کمتر از ۲۷۰۰ گرم دارند.
نوزادانی که بین هفتههای ۳۴ تا ۳۶ متولد میشوند، قطعا شانس زنده ماندن خواهند داشت.
چه زمانی باید در ماه نهم بارداری به پزشک مراجعه کرد
پس از رسیدن به هفته ۳۶ بارداری، باید هر هفته به پزشک مراجعه کنید تا بررسیهای لازم انجام گیرد. بهطور کلی در صورت داشتن چنین علائمی باید به پزشک مراجعه کنید:
- انقباضات بهمدت ۱ دقیقه، که حداقل تا انقباض بعدی ۱ ساعت فاصله دارد.
- خارج شدن آب زیاد (پاره شده کیسه آب)
- هرگونه خونریزی واژینال
- درد شدید در شکم
- کاهش حرکات جنین
- کمردرد مداوم قبل از ۳۷ هفتگی
