مقدمه

درمان شقاق با بوتاکس یکی از جدیدترین درمان‌های شقاق یا فیشر است. منظور از شقاق یک برش یا پارگی کوچک در ناحیه مقعد است. در واقع این ترک پوستی در ناحیه مقعد منجر به درد شدید و خونریزی‌های به‌صورت قرمز روشن در حین دفع و پس از دفع می‌شود.
گاهی اوقات شکاف ایجاد شده می‌تواند به قدری عمیق باشد که بافت عضلانی را نیز نشان دهد. شقاق یا فیشر در اغلب مواقع به‌عنوان یک مشکل جدی تلقی نمی‌شود و هر فردی در هر سن می‌تواند دچار این نوع بیماری شود.
اما نکته‌ای که در این باره وجود دارد این است که اغلب نوزادان و کودکان کم سن و سال دچار این بیماری می‌شوند، به این دلیل که در این گروه سنی یبوست مزمن بسیار شایع است.
در اغلب مواقع پارگی یا شکاف ایجاد شده در ناحیه مقعد طی ۴ تا ۶ هفته بهبود می‌یابد. در صورتی که این مشکل بیش از ۸ هفته ادامه داشته باشد، به‌عنوان مشکلی مزمن محسوب می‌شود. راهکارهای مختلفی جهت درمان شقاق وجود دارد که پزشک متخصص بسته به نوع مشکل ایجاد شده، راهکار مناسب مانند درمان شقاق با بوتاکس برای بیمار خود در نظر خواهد گرفت.
در این مقاله، اطلاعات کافی در خصوص شقاق و درمان شقاق با بوتاکس برای شما آورده‌ایم، در ادامه با ما همراه باشید.

با علائم فیشر یا شقاق آشنا شوید

شقاق علائمی را به همراه دارد که ممکن است هر یک از موارد زیر در افراد ایجاد شود:
پارگی قابل مشاهده در پوست ناحیه اطراف مقعد
یک ضایعه گوشتی کوچک در اطراف ناحیه پوست مقعد
احساس درد شدید در ناحیه مقعد هنگام حرکات روده
مشاهده لکه‌های خون روی مدفوع یا روی دستمال پس از خشک کردن خود در سرویس بهداشتی
سوزش یا خارش در ناحیه مقعد

درمان با بوتاکس

همانطور که برای شما ذکر کردیم شقاق یا فیشر با راهکارهای مختلفی درمان می‌شود که بسته به صلاحدید پزشک بهترین نوع درمان در کلینیک داخلی و جراحی گوارش بیمارستان مریم، برای شما در نظر گرفته می‌شود. درمان فیشر با بوتاکس، یکی از بهترین راه‌های درمانی جهت رفع این مشکل به شمار می‌رود.
در واقع بوتاکس جهت درمان شقاق یک روش غیر جراحی اسفنکتروتومی است که به شل شدن عضلات اسفنکتر کمک می‌کند و منجر به بهبودی خواهد شد. اغلب پزشکان به افرادی که دچار فیشر هستند، توصیه می‌کنند که قبل از انجام اقدامات تهاجمی مانند عمل جراحی برای درمان فیشر، بوتاکس را امتحان کنند.

بوتاکس از سم بوتولینوم تشکیل شده است، در واقع سمی که باعث بوتولیسم می‌شود. زمانی که بوتاکس برای بیمار تزریق می‌شود سیگنال‌هایی که جهت انقباض عمل می‌کنند، توسط تزریق انجام شده بلاک می‌شود.
در واقع منظور از شکاف مقعدی یا فیشر قسمت اسفنکتر مقعدی است. با تزریق بوتاکس در ناحیه مقعد عضلات اسفنکتر به‌طور موقت فلج می‌شوند و منجر به توقف اسپاسم ایجاد شده در ناحیه مقعد خواهد شد. در نهایت با توقف انقباضات یا اسپاسم ایجاد شده، زمینه بهبودی در ناحیه مقعد ایجاد خواهد شد.

نکات مهمی که باید در خصوص درمان فیشر با بوتاکس بدانید

گاهی ممکن است بیماران سوالاتی در خصوص آمادگی یا روند درمان داشته باشند. جهت رفع ابهامات در این زمینه نکات لازم را به‌طور کامل برای شما بیان خواهیم کرد. قبل از درمان یا تزریق نیازی به آماده‌سازی خاصی نخواهد بود.
اما، باید نکات بهداشتی اعم از دوش گرفتن یا استحمام را به خوبی انجام دهید. درمان شقاق با بوتاکس یک روش سرپایی است و نیاز به بستری شدن نخواهید داشت.
در واقع به راحتی می‌توانید پس از تزریق رانندگی کنید و حتی به فعالیت‌های روزمره خود ادامه دهید. هنگامی که پزشک می‌خواهد بوتاکس را تزریق کند، ابتدا شما دراز می‌کشید و سپس پزشک با پد الکی ناحیه مورد نظر را به‌خوبی تمیز می‌کند، سپس بوتاکس را به اسفنکتر داخلی تزریق خواهد کرد.
گاهی ممکن است جهت جلوگیری از هرگونه درد احتمالی، از بی حسی موضعی برای شما استفاده کنند. پس از تزریق نیز بیمار می‌تواند از مسکن‌های بدون نسخه جهت تسکین درد استفاده کند.
۷۲ ساعت پس از تزریق اثر بهبودی را متوجه می‌شوید و روی شکاف‌های مقعدی یا شقاق تاثیر خواهد گذاشت. درمان شقاق با بوتاکس معمولا ۲ الی ۳ ماه موثر خواهد بود.

روند تزریق بوتاکس به شقاق چگونه است؟

پزشک در ناحیه مقعدی تنها ۱ سی سی بوتاکس تزریق می‌کند و بسته به نیاز بیمار ممکن است تزریقات بارها انجام شود.

کل مراحل و آماده‌سازی جهت تزریق ممکن است ۳۰ دقیقه یا کمتر به طول بینجامد، زمان تزریق کمتر از ۵ دقیقه طول خواهد کشید. در واقع روند خاصی حین انجام تزریق برای بیمار وجود ندارد، درمان فیشر با بوتاکس یک روش درمانی بسیار ساده است.

آیا درمان شقاق با بوتاکس عارضه‌ای را به همراه دارد؟

این نوع روش درمان ممکن است همانند درمان‌های دیگر عارضه‌های جزئی را به همراه داشته باشد؛ اما، از آنجایی که این روش به‌صورت غیر تهاجمی و سرپایی است، قطعا عارضه‌های بسیار جزئی و نادر را در پی خواهد داشت که در ادامه برای شما ذکر خواهیم کرد:
ممکن است تا ۲۴ ساعت پس از تزریق کمی خونریزی وجود داشته باشد.
ممکن است پس از تزریق علائم بسیار خفیف مانند بدن درد و سردرد به مدت ۴۸ ساعت وجود داشته باشد.
حدود ۵ درصد از بیماران متوجه افزایش دفع گاز می‌شوند که با گذشت زمان این مشکل برطرف خواهد شد.

هزینه درمان شقاق با بوتاکس

هزینه درمان فیشر با بوتاکس را نمی‌توان به‌طور دقیق برای شما بیان کرد؛ زیرا، عوامل مختلفی در تعیین قیمت دخیل هستند که در ادامه برای شما ذکر خواهیم کرد:
به مطب یا کلینیکی که مراجعه می‌کنید.
به تعداد دفعاتی که نیاز به تزریق بوتاکس دارید.
به شدت عارضه‌ای که در شما ایجاد شده است.
و..
جهت اطلاع از قیمت تزریق بوتاکس بهتر است به‌صورت حضوری به پزشک متخصص مراجعه کنید تا با معاینه و بررسی مشکل ایجاد شده، هزینه را برای شما ذکر کند.

قرص برای درمان شقاق

داروهایی که ممکن است پزشک برای درمان شقاق در نظر بگیرد، شامل داروهای فشار خون است که می‌تواند به رفع انقباضات ایجاد شده در مقعد کمک کند. این داروها می‌تواند به‌صورت خوراکی یا غیر خوراکی برای بیماران تجویز شود.

راهکارهای دیگری که برای درمان شقاق به کار برده می‌شود

در اغلب مواقع این عارضه در افراد نیاز به درمان‌های زیادی ندارد. در حقیقت به بیماران توصیه می‌شود در صورت بروز چنین مشکلی ابتدا راهکارهای ساده و خانگی را برای درمان این بیماری در نظر داشته باشند که این راهکارها شامل موارد زیر است:
از ملین‌های بدون نسخه استفاده کنید.
مایعات بیشتری در طی روز بنوشید.
مواد غذایی حاوی فیبر مانند میوه و سبزیجات بیشتر مصرف کنید.
جهت شل شدن عضلات مقعد و افزایش جریان خون به حمام بروید.
از پماد نیتروگلیسیرین جهت افزایش جریان خون در ناحیه مقعد استفاده کنید.
از مسکن‌های موضعی مانند لیدوکائین در مقعد جهت کاهش درد استفاده کنید.
در صورتی که شقاق با انجام راهکارهای ذکر شده درمان نشد، بهتر است درمان‌های دیگری را در نظر بگیرید:
استفاده از یک پماد مسدودکننده کانال کلسیم برای آنکه عضلات اسفنکتر شل شده و منجر به بهبودی شکاف مقعدی شود. درمان شقاق با بوتاکس از دیگری مواردی است که به‌طور کامل برای شما توضیح دادیم.
اگر شقاق با روش‌های درمانی ذکر شده بهبود پیدا نکند، پزشک ممکن است اسفنکتروتومی مقعدی را به شما پیشنهاد دهد. در این روش جراحی یک برش کوچک در اسفنکتر مقعد برای شل شدن عضله زده می‌شود.

چه عواملی باعث ایجاد شقاق می‌شود؟

شقاق یا فیشر در اغلب مواقع هنگام دفع مدفوع بزرگ یا سفت ایجاد می‌شود. یبوست یا اسهال مزمن می‌تواند پوست اطراف مقعد را پاره کند. سایر عواملی که منجر به چنین بیماری می‌شود به شرح زیر است:
فشار آوردن هنگام زایمان
بیماری التهابی روده مانند بیماری کرون
کاهش جریان خود در قسمت آنورکتال
اسپاستیک بیش از حد عضلات اسفنکتر

در برخی از نادر عوامل زیر نیز می‌تواند در ایجاد شقاق موثر باشد:
سرطان مقعد
HIV
بیماری سل
سیفلیس
تبخال

چه کسانی در معرض خطر شقاق قرار دارند؟

شکاف مقعدی یا شقاق در نوزادن بسیار شایع است.
افراد مسن نیز به دلیل کاهش جریان خون در ناحیه آنورکتال مستعد شکاف مقعدی قرار دارند.
خانم‌ها به دلیل فشار هنگام زایمان در معرض خطر شکاف مقعدی قرار دارند.
همچنین افرادی که مبتلا به IBD هستند، در معرض خطر بیشتر در خصوص ایجاد شکاف مقعدی قرار دارند. التهابی که در افراد روده وجود دارد بافت اطراف مقعد را مستعد پارگی می‌کند.
افرادی که دچار یبوست مزمن هستند نیز در معرض خطر شقاق یا فیشر قرار دارند.
به‌طور کلی دفع مدفوع بزرگ و سفت از مهم‌ترین و شایع‌ترین علل ایجاد شکاف مقعدی است که منجر به شقاق یا فیشر می‌شود.

شقاق توسط پزشک چگونه تشخیص داده می‌شود؟

زمانی که به پزشک مراجعه کرده و علائم خود را ذکر می‌کنید، با معاینه و بررسی ساده مقعدی می‌تواند این بیماری را تشخیص دهد. علاوه بر معاینه فیزیکی ممکن نیاز به بررسی‌های جدی‌تری باشد.
در طول معاینه ممکن است پزشک نیاز به آنوسکوپ داشته باشد که در راست روده شما قرار می‌دهد تا مشاهده پارگی راحت‌تر و دقیق‌تر باشد. آنوسکوپ یک لوله نازک است که امکان مشاهده و بررسی را به پزشک جهت بررسی خواهد داد.
استفاده از این ابزار به پزشک کمک می‌کند تا دیگر دلایل درد مقعدی مانند بواسیر را متوجه شود. گاهی در برخی از مواقع به توصیه پزشک ممکن است جهت بررسی بیشتر بیمار نیاز به آندوسکوپی داشته باشد.

شقاق چه عارضه‌هایی را به همراه دارد؟

گاهی ممکن است در برخی از مواقع مشکل ایجاد شده به مرور زمان به مشکلی مزمن تبدیل شده و درمان برای بیمار سخت‌تر شود، در نهایت به درمان‌های بیشتر مانند عمل جراحی نیاز خواهد بود. گاهی ممکن است در برخی از افراد این بیماری عود کند و در صورت ابتلا به این بیماری شقاق حادتر شود.
پارگی عضلات اطراف مقعد از دیگر عارضه‌هایی است که ممکن است هنگام شقاق ایجاد شود. گاهی امکان دارد شقاق مقعدی به اسفنکتر داخلی مقعد گسترش یابد و روند بهبودی را دشوارتر کند.

چگونه می‌توان از شقاق جلوگیری کرد؟

راهکاری جهت جلوگیری قطعی شقاق وجود ندارد؛ اما، با در نظر گرفتن راهکارهایی می‌توان تا حدی خطر ابتلا به این بیماری را کاهش دهید که به شرح زیر است:
ناحیه مقعد را خشک نگه دارید.
ناحیه مقعد را با صابون و آب گرم بشویید.
طی روز آب فراوان بنوشید.
غذاهای حاوی فیبر مصرف کنید.
به‌طور منظم ورزش کنید تا از یبوست جلوگیری شود.
در صورتی که مبتلا به اسهال هستید، فورا جهت درمان اقدام کنید.

اینکه شما نیاز به بی حسی دارید یا خیر، تا حدودی به آستانه تحمل شما بستگی دارد، در واقع ممکن است در برخی از مواقع نیاز به بی حسی باشد و در برخی از مواقع پزشک نیازی به استفاده از بی حسی برای بیمار نداند.

تعداد دفعات تزریق به عارضه ایجاد شده بستگی دارد، به‌طور میانگین ۲ بار تزریق برای بیماران نیاز خواهد بود.

پس از تزریق هیچ مشکلی وجود ندارد و می‌توانید همانند قبل فعالیت‌های روزمره خود را انجام دهید؛ اما، اغلب بیماران پس از تزریق کمی خونریزی مقعدی را تجربه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند.

کلام آخر

شقاق یا فیشر ممکن است منجر به درد شدید و کمی خونریزی شود. اگر این بیماری به نوع مزمن تغییر یابد، ممکن است ضایعه‌های گوشتی را در ناحیه مقعد ایجاد کند و در نهایت منجر به عفونت شود.
پزشکان اینگونه بیان کرده‌اند که این بیماری در مراحل ابتدایی جدی نیست و در اغلب مواقع می‌توان این بیماری را به راحتی و با استفاده از راهکارهای خانگی درمان کرد. در صورتی که شقاق به‌صورت مزمن ایجاد شود، نیاز به بررسی توسط پزشک خواهد داشت.
ابتدا پزشک سعی بر آن دارد که با روش‌های ساده و دارو درمانی این بیماری را درمان کند. در صورت عدم درمان اغلب پزشکان پیشنهاد می‌دهند که بیماران درمان شقاق با بوتاکس را در نظر داشته باشند، این روش درمانی در اغلب مواقع راهکاری موثر بوده است.
در نهایت در برخی از مواقع نادر که این مشکل مزمن درمان نمی‌شود، پزشک عمل جراحی را به‌عنوان گزینه نهایی در نظر خواهد گرفت.

روزهای حضور پزشکان

نام پزشک روز حضور ساعت حضور
دکتر مصطفی گلکار روزهای زوج ۱۴-۱۸
دکتر شهرام عبادی روزهای زوج ۱۴-۱۸

** (نوبت‌گیری از یک هفته قبل انجام شود)