سلامتی بزرگترین نعمت است، قدرش را بدانیم!

کرج، خیابان 45 متری گلشهر، ارغوان غربی

تلفن تماس : ۳۳۵۵۵۷۴۸-026

زایمان زودرس

واژۀ زایمان زودرس برای توصیف زایمان‌هایی است که در آن نوزادان زودتر از موعد مقرر به دنیا می‌آیند. اهمیت زایمان زودرس در این است که در نوزادانی که بسیار زودتر از موعد به دنیا آمده‌اند میزان مرگ و میر دورۀ نوزادی و همچنین عوارض و بیماری‌ها بیشتر است. 

در صورتی می‌گوییم زایمان به موقع اتفاق افتاده است که نوزاد «رسیده» باشد. منظور از رسیده بودن، تکامل ریۀ جنین به شکلی‌ست که نوزاد بدون دستگاه و اکسیژن مشکلی پیدا نکند.

زمانی ‌که خانمی باردار می‌شود، معمولاً باید از تاریخ آخرین روز از اولین عادت ماهیانه‌اش حداقل ۳۷ هفته تمام بگذرد تا نوزادش به این درجه از تکامل برسد. بنابراین زایمان زودتر از ۳۷ هفته را به‌عنوان زایمان زودرس در نظر می‌گیریم. در حال حاضر با توجه به پیشرفت‌های علم پزشکی و امکان نگهداری کودکان نارس در دستگاه‌های پیشرفته و بخش‌های مراقبت ویژۀ نوزادان NICU، سنی که نوزادان زودرس پس از به دنیا آمدن قادر به ادامۀ حیات (هر چند در ابتدا به کمک دستگاه) هستند رو به کاهش است.

از سویی نوزادانی که زودتر از ۲۶ هفته بارداری متولد می‌شوند حتی در صورتی ‌که زنده بمانند، معمولاً دچار عوارض شدید مانند نابینایی، عدم توانایی در راه رفتن، حرکت کردن و عدم تکامل بسیاری از قابلیت‌های رفتاری هستند. به همین دلیل توصیه شده است در مورد نوزادانی که قبل از ۲۶-۲۲ هفته متولد شده‌اند اصلاً عملیات احیا انجام نشود. اما در مورد سایر نوزادان که بعد از ۲۶ هفته متولد شده‌اند، معمولاً تلاش برای زنده نگه داشتن آنها انجام می‌شود. معمولاً خود زایمان زودرس را با توجه به سن حاملگی در زمان وقوع، به دو بخش زایمان زودرس زودهنگام و دیر‌هنگام تقسیم‌بندی می‌کنند.

زایمان زودرس

زایمان زودرس دیرهنگام به زایمان بین ۳۷-۳۴ هفته گفته می‌شود. اهمیت این تقسیم بندی در میزان مرگ و میر و عوارض ایجاد شده در این دو گروه است. اما این بدان معنی نیست که زایمان بعد از ۳۴ هفته عاری از خطر است. در واقع بعضی از مطالعات به این نکته اذعان دارند که زایمان بین ۳۷-۳۴ هفته نیز هنوز با میزان بالایی از عوارض و مرگ و میر را به همراه است.

روند زایمان زودرس ممکن است خود‌به‌خود شروع شود یا اینکه به دلایلی پزشک ناگزیر زایمانی را انجام دهد که نوزاد نارس باشد. مثلاٌ مادری مبتلا به مسمومیت شدید بارداری (از عوارض فشار خون در بارداری) باشد که تنها راه درمان آن خاتمه دادن به بارداری است یا مثلاً در شرایطی که محدودیت رشد داخل رحمی جنین داریم و نارسایی جفت به حدی است که تداوم بارداری به ضرر جنین بوده و حتی ممکن است به مرگ جنین منجر شود، در این موارد خارج کردن جنین بهتر از ادامۀ بارداری در محیط رحمی نامطلوب است. گاهی هم بعضی از عوارض طبی مثل فشار خون بارداری می‌توانند باعث شروع زایمان زودرس شوند (یعنی بدون مداخله پزشک).

دلایل زایمان زودرس

 پزشکان متخصص زنان کرج در بیمارستان و زایشگاه مریم، بر این باورند که به جز موارد طبی، در بعضی موارد زایمان زودرس خود‌به‌خود شروع می‌شود. این روند ممکن است مثل زایمان سر موعد با درد شروع شود یا با پارگی کیسۀ آب جنین بدون درد آغاز شود. پارگی زودرس کیسۀ آب در اثر دلایل متعددی رخ می‌دهد که مهم‌ترین آن عفونت کیسۀ آب است. اما در بعضی از شرایط دیگر مثل پایین بودن شاخص تودۀ بدن BMI یا پایین بودن وضعیت اجتماعی-اقتصادی، کمبود‌های تغذیه‌ای و استعمال دخانیات نیز دیده می‌شود.

سایر عواملی که ممکن است موجب زایمان زودرس دیده شوند، شامل خونریزی‌های اوایل بارداری، مصرف دارو‌های غیرمجاز، سن کم یا بالای مادر، قامت کوتاه مادر، عوامل شغلی مثل شغل‌های سخت و طاقت‌فرسا و زیاد بودن ساعات کاری هفتگی است. عوامل روانی مثل افسردگی، اضطراب و استرس مزمن نیز در ارتباط با زایمان زودرس مطرح شده‌اند.

بعضی عفونت‌ها مثل عفونت کلیه و مجاری ادرار نیز ممکن است با زایمان زودرس همراه باشند. به همین دلیلی هرگاه بیماری با درد زیر شکم به پزشک مراجعه می‌کند پزشک همزمان به دردهای زایمان زودرس و درد ناشی از عفونت ادراری فکر می‌کند و حتما آزمایش ادرار نیز درخواست خواهد کرد.

 از آنجایی که زایمان زودرس (پره ترم) گاهی عود می‌کند و به‌صورت خانوادگی هم ممکن است دیده شود نقش عوامل ژنتیکی هم در بروز آن مطرح شده است. یکی از عوامل مرتبط با زایمان زودرس بیماری‌ها و التهابات لثه می‌باشد. بهتر است معاینۀ دندان و لثه قبل از اقدام به بارداری صورت گیرد و التهابات و عفونت‌های مرتبط درمان شوند. چرا‌که در بارداری حتی در صورت تشخیص و درمان این بیماری‌ها خطر زایمان زودرس کم نخواهد بود.

زایمان زودرس

فاصله بین زایمان‌ها در بروز زایمان زودرس یا پره ترم نقش دارد و همچنین فواصل خیلی کم (کمتر از ۵۹ ماه) سبب افزایش خطر زایمان زودرس می‌شود. کوتاه بودن طول دهانۀ رحم هم از مواردی است که می‌تواند سبب زایمان زودرس شود و این مورد در صورتی ‌که زود تشخیص داده شود با دوختن دهانۀ رحم تا حدی قابل پیشگیری است. ضمناً بارداری‌های چند قلویی و نیز بارداری‌های حاصل از روش‌های کمک باروری (IVF) نیز با خطر زایمان زودرس همراه هستند.

پیشگیری

پیشگیری از زایمان زودرس هدفی دشوار و گاه دست‌نیافتنی است. چرا‌که دانش پزشکی تاکنون، مکانیسم‌های واقعی دخیل در شروع درد‌های زایمان را کشف نکرده است. به عبارتی هنوز عامل یا عواملی که باعث شروع درد زایمان می‌شود، مشخص نیست.

برای مثال بیمارانی که سابقۀ زایمان زودرس به علت کوتاه بودن دهانۀ رحم دارند، با دوختن دهانۀ رحم (سرکلاژ) از زایمان زودرس جلوگیری می‌کنند و حتی در بعضی بیماران که سابقۀ زایمان زودرس قبل از ۳۷ هفته (بدون کوتاهی طول دهانۀ رحم) را دارند ممکن است استفاده از ترکیبات پروژستونی سودمند باشد.

نشانه‌های زایمان زودرس تقریباً شبیه زایمان سر موعد است. یعنی همان سه علامت معروف درد، آب ریزش و خونریزی (شوی زایمانی) هر چند گاهی درد‌ها شدت کمتری دارند و در این فرصت در صورتی ‌که مراجعه به پزشک صورت گیرد ممکن است بتوان با تجویز دارو دردها را متوقف کرد. در کسانی که زایمان زودرس در اثر کوتاه بودن طول دهانۀ رحم اتفاق می‌افتد غالباً بی هیچ نشانۀ قبلی و بدون اینکه دردی ایجاد شود دهانۀ رحم باز شده و زایمان رخ می‌دهد.

بیمارستان و زایشگاه مریم کرج تمهیدات زیادی در این زمینه اندیشیده است که مادران عزیز از ابتدای بارداری می‌توانند با خیالی آسوده تمام مراحل زایمان خود را در این مرکز بگذرانند. در بیمارستان مریم زایمان طبیعی بدون درد، IVF، زایمان در آب و… در بهترین شرایط ممکن انجام می‌شود.

پیام بگذارید

(0 دیدگاه)

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *