ارتباط کمردرد با بی‌حسی نخاعی در عمل جراحی سزارین

از بی‌حسی نخاعی به‌عنوان یک روش بیهوشی متداول در جراحی‌های سرپایی و بسیاری از جراحی‌های معمول به خصوص زایمان طبیعی به روش بی درد استفاده می‌شود.

عوامل متعددی باعث شده این روش به‌عنوان روش انتخابی متخصصین بیهوشی و زنان جهت انجام عمل جراحی سزارین در کل دنیا باشد؛ از جمله: مرگ‌و‌میر مادران و عوارض جدی ناشی از بیهوشی در روش بی‌حسی نخاعی ۱۶ برابر کمتر از بیهوشی عمومی است.

بی‌حسی نخاعی فاقد عوارض بیهوشی عمومی روی جنین و نوزاد است.

البته این روش هرچند خوب، همانند سایر اقدامات درمانی بدون عارضه هم نیست. از جمله علل شایعی که باعث امتناع مادران از انتخاب این روش ایمن می‌شود، نگرانی آنها از کمردرد بعد از بی‌حسی نخاعی است. ناحیۀ پشت فرد دارای ساختار پیچیده‌ای شامل شبکه‌ای از استخوان‌ها، مفاصل، عضلات، لیگامان‌ها و اعصاب می‌باشد که منبع کمردرد می‌تواند هریک از اینها به‌ تنهایی یا ترکیبی از آنها باشد.

اصولا کمردرد ناشی از بی‌حسی نخاعی را می‌توان به دو گروه اصلی تقسیم کرد:

الف) کمردرد مرتبط با ورود سوزن به ناحیۀ پشت

این درد ناشی از ورود سوزن به پوست و بافت‌های ناحیۀ پشت است و با دفعات ورود سوزن به پشت، جهت پیدا کردن محل مناسب برای تزریق داروی بی‌حسی ارتباط دارد. معمولا درد ناشی از سوزن خود محدود شونده است و طی هفت روز بعد از بی‌حسی خودبه‌خود بهبود می‌یابد.

استفاده از کمپرس گرم در ناحیۀ تزریق و مصرف مسکن‌های معمول مثل استامینوفن یا ژلوفن باعث بهبود سریع‌تر آن می‌شود.

ب) کمردرد غیر مرتبط با ورود سوزن

عوامل متعددی در ایجاد آن نقش دارند؛ از جمله تغییرات هورمونی در مادر بلافاصله بعد از ختم بارداری، طول زمان انجام عمل جراحی، مدت بی‌حرکتی بعد از جراحی، سن مادر (در سنین کمتر شیوع بیشتری دارد) سابقۀ مشکلات کمری، چند قلوزائی و غیره ولی ارتباطی بین کمردرد با سابقۀ بی‌حسی نخاعی قبلی یا سابقۀ سزارین قبلی دیده نشده است.
تقریبا همۀ مادران درجاتی از این نوع کمردرد را تجربه می‌کنند که معمولا شدت کمی داشته و طی چند هفته بعد از سزارین بهبود می‌یابد. دردهای طولانی و شدید معمولا در افرادی که چند مورد از فاکتورهای خطر ذکر شده را دارند دیده می‌شود.

از راه‌های پیشگیری می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • انتخاب زمان مناسب برای سزارین با تشخیص متخصص زنان و زایمان
  • انجام ورزش‌های مجاز در طول بارداری
  • عدم بی‌حرکتی طولانی بعد از جراحی
  • کنترل وزن قبل و طی بارداری

از آنجا که اصولا بروز کمردردهای طولانی مدت ارتباط واضحی با نحوۀ بیهوشی (بی‌حسی نخاعی یا بیهوشی عمومی) ندارد؛ لذا به‌علت مزیت‌های فراوان بی‌حسی نخاعی نسبت به بیهوشی عمومی در عمل جراحی سزارین، این روش به اکثر مادران توصیه می‌شود.

چگونه می‌توانید با کمردرد پس از سزارین، مقابله کنید؟

گاهی ممکن است کمردردها به همراه سردرد و گردن درد باشد، این دردها همراه با چالش‌های تازۀ پرستاری از کودک، برای مادران بسیار ناراحت کننده است.
با استفاده از راه‌های زیر می‌توانید، این بیماری را تسکین دهید.

۱. حمام گرم

حمام گرم تسکین بسیار خوبی برای کمر درد است. مقداری نمک به آب حمام اضافه کنید و اجازه بدهید خوب حل شود؛ حمام آب نمک، باعث ایجاد احساس راحتی و انرژی مجدد است.

۲.ورزش

برخی تمرینات ورزشی می‌توانند بدن شما را تقویت کنند. ورزش پیلاتس از این نظر بسیار توصیه می‌شود، زیرا مستقیما روی عضلات شکم کار می‌کند. قبل از شروع هر ورزشی، پزشک خود را مطلع کنید، زیرا برخی از تمرینات ممکن است باعث پارگی بخیه و منجر به عوارض بعدی شود. تمرینات سادۀ یوگا یا تمرینات تنفسی نیز می‌تواند به ایجاد آرامش در بدن شما کمک کنند.

۳. کمپرس متناوب سرد و گرم

این کار  به آرامش عضلات و تقویت گردش خون در ناحیۀ آسیب‌دیده کمک می‌کند.

کمر درد تا چه مدتی ادامه دارد؟

درد ناشی از بی‌حسی نخاعی در طی دو روز تا یک هفته از بین می‌رود. اما ممکن است، از چند هفته تا یک ماه نیز ادامه داشته باشد. دلیل اصلی آن اسپاسم حاد عضلات ناحیۀ ستون فقرات است که به‌دلیل تزریق نخاعی ایجاد می‌شود. در بعضی مادران، علاوه بر کمردرد، سردرد و گردن‌ درد نیز وجود دارد.

کمردرد بعد از سزارین، کاملا طبیعی است و به‌ زودی از بین می‌رود. با این وجود، در برخی موارد ، ممکن است علائم دیگر یا افزایش درد وجود داشته باشد که در این صورت حتما با پزشک متخصص درد در کلینیک درد مشورت کنید. این موارد عبارتند از:

۱. اگر احساس می‌کنید که با گذشت زمان، احساس درد در شما بیشتر می‌شود، به پزشک مراجعه کنید تا مطمئن شوید مسئلۀ دیگری وجود ندارد. اگر درد کمتر شود، دلیلی برای نگرانی وجود ندارد.

۲. اگر درد به حدی است که قادر به تحمل نیستید و به شما اجازۀ فعالیت‌های روزانه را نمی‌دهد، حتما با پزشک مشورت کنید.

۳. تب می‌تواند نشان‌دهندۀ عفونت باشد، که باید بلافاصله درمان شود.

کمردرد بعد از جراحی ممکن است در بعضی مواقع بسیار آزار دهنده باشد و امکان مراقبت از کودک را از شما سلب کند.
هرچه سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید تا بتوانید با خیالی آسوده از کودکتان مراقبت کنید.

10 پاسخ
  1. مریم
    مریم گفته:

    سلام من دو سال و‌نیمه که از سزارینم میگذره که با بی حسی کمر بود من مراقبتای بعد از بی حسی رو نمیدونستم مجبور شدم از شب زایمانم پاشم راه برم و کار کنم الانم دچار گودی کمر شدم و ایستادن و نشستن اذیتم میکنه بعد از چند دیقه دردم شروع میشه. این دردا از عوارض بی حسیه یا مشکل دیسک و ستون فقراته؟

    پاسخ
    • آرزو عراقی
      آرزو عراقی گفته:

      سلام. ایجاد گودی کمر و کمردرد از عوارض انجام بی حسی نخاعی (اپیدورال و اسپاینال) نیست. همچنین مراقبت خاصی هم بعد از انجام بی حسی نخاعی وجود ندارد. تنها در صورت وجود درد در موضع مورد نظر می‌تونید از کمپرس گرم استفاده کنید. کمردرد پس از زایمان طبیعی یا سزارین به واسطه اضافه وزن مادر در طول دوران بارداری و همچنین فشار مضاعفی است که روی ستون فقرات مادر ایجاد شده است. همچنین در مورد شما، احتمالا مشکلاتی مانند دیسک خفیف یا گودی کمر از قبل وجود داشته که از آن بیخبر بودید و در دوران بارداری تشدید شده. توصیه میشه که با داشتن MRI به پزشک متخصص درد مراجعه کنید.

      پاسخ
  2. موسوی
    موسوی گفته:

    سلام من بعد از سزارین درد نداشتم تا بیست روز مادرم پیشم بود و کمکم میکرد بعد بیست روز تنها مراقب نوزادم بودم که کولیک داره و مدام بغلش میکنم و میچرخونم، که به خاطر همین به ستون فقزاتم فشار اومد و دردش شروع شد الان درست جایی که آمپول خورده درد زیادی رو حس میکنم، و یه برجستکی خفیف هم حس میکنم، میشه راهنماییم کنید خیلی میترسم که مشکل جدی برام پیش اومده باشه

    پاسخ
    • آرزو عراقی
      آرزو عراقی گفته:

      سلام
      درد کمر از دوران بارداری برای هر مادری ممکن است اتفاق بیفته.؛ چون اضافه‌وزن ناشی از بارداری به ستون فقرات فشار میاره.
      و ممکنه که مادر از قبل دیسک یا تنگی کانال داشته باشه و متوجه آن نباشه که با بارداری تشدید شده.
      اگر کمردرد شما طولانی شد و برطرف نشد به متخصص درد یا ارتوپد مراجعه کنید.

      پاسخ
  3. عارفه
    عارفه گفته:

    سلام
    من متاسفانه بعد زایمان سمت راست باسن و رانم کمی احساس بی حسی دارم انگار پوست این ناحیه کلفت شده و کمردرد دارم مخصوصا موقع خم و راست شدن الان دو ماه از زایمان طبیعیم میگذره ولی خوب نشده میشه راهنماییم گنین خیلی نگرانم

    پاسخ
    • آرزو عراقی
      آرزو عراقی گفته:

      سلام
      هر مادری به واسطه اضافه وزن دوران بارداری و فشار بر ستون فقرات و همچنین تغییرات هورمونی ممکنه که کمردرد را تجربه کنه، فارغ از اینکه اپیدورال زده باشه یا نه. اما در مورد بی‌حسی باید گفت که ارتباطی با اپیدورال نداره و باید به پزشک زنان در این خصوص مراجعه کنید.

      پاسخ
  4. اسکندرپور
    اسکندرپور گفته:

    سلام من ۶ روزه سزارین شدم پشت و کمرم از گردن تا بالای باسنم درد شدید دارم به حدی که اگه شیاف و استامینوفن روزی دو بار مصرف نکنم نمیتونم از جا بلند بشم البته بارداریم دوقلو بود و استراحت انچنانی هم ندارم چون شبها تا صبح میشینم لطفا برای تسکین این دردم راهنماییم کنین ممنون

    پاسخ
    • آرزو عراقی
      آرزو عراقی گفته:

      درد می‌تونه به خاطر بی‌حسی نخاعی باشه که با مصرف مایعات فراوان و روزی یک لیوان قهوه و استفاده از قرص استامینوفن این درد به مرور زمان بهبود پیدا خواهد کرد.

      پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *