منظور از واژینیت، التهاب واژن است که میتواند منجر به خارش، درد و ترشح شود. این عارضه زمانی رخ میدهد که تغییر در تعادل باکتریها یا عفونت وجود داشته باشد.
کاهش میزان سطح استروژن پس از یائسگی و همچنین برخی از اختلالات پوستی در ایجاد این بیماری نقش دارد.
واژینیت چیست؟
واژینیت (Vaginitis) یا التهاب واژن به حالتی گفته میشود که بافت داخلی یا خارجی واژن دچار التهاب، قرمزی، سوزش، خارش یا درد میشود. بسیاری از افراد این مشکل را با عباراتی مثل واژن ملتهب شده، سوزش واژن دارم یا التهاب واژن یعنی چی را سوال میکنند.
واژینیت یک تشخیص کلی است و میتواند علتهای متفاوتی داشته باشد؛ از عفونتهای قارچی و باکتریایی گرفته تا تغییرات هورمونی یا حساسیت بعد از رابطه جنسی.
آشنایی با انواع واژینیت
از شایعترین انواع این بیماری میتوان به چنین مواردی اشاره کرد:
واژینوز باکتریال
این مورد به دنبال رشد بیشتر از حد باکتریها که بهطور طبیعی در واژن وجود دارد، رخ میدهد. در واقع به دنبال بر هم خوردن تعادل طبیعی باکتری رخ میدهد.
عفونت قارچی
این نوع معمولا به دنبال یک قارچ طبیعی به نام کاندیدا آلبیکنس رخ میدهد.
تریکومونیازیس
این نوع نیز توسط یک انگل رخ میدهد و در اغلب مواقع از طریق رابطه جنسی منتقل میشود. درمانی که برای شما در نظر میگیرند، بسته به نوع واژینیت متفاوت است.
چه علائمی دارد؟
از علائم این عارضه میتوان به چنین مواردی اشاره کرد:
- تغییر بو، رنگ یا میزان ترشحات
- احساس درد هنگام رابطه جنسی
- خارش یا سوزش واژن
- خونریزی خفیف واژن یا لکه بینی
- دفع ادرار دردناک
اگر ترشحات زیاد واژن را تجربه میکنید، مشخصات ترشحات ممکن است نشاندهنده نوع واژینیت باشد که در ادامه توضیح میدهیم:
واژینوز باکتریال
این دسته از افراد ترشحاتی سفید رنگ یا متمایل به خاکستری و بدبو دارند. معمولا بوی بد واژن را بعد از رابطه جنسی بیشتر احساس میکنید.
عفونت قارچی
علامت اصلی این عارضه خارش است؛ اما گاهی افراد ترشحات سفید غلیظی را نیز تجربه میکنند.
تریکومونیازیس
عفونتی با عنوان تریکومونیازیس میتواند باعث ترشحات زرد متمایل به سبز و همچنین کف آلود شود.
تفاوت التهاب واژن، عفونت واژن و واژینیت چیست؟
- التهاب واژن: یک وضعیت کلی که شامل قرمزی، تورم، درد یا سوزش واژن است.
- عفونت واژن: نوعی التهاب که عامل آن میکروب (قارچ، باکتری یا انگل) است.
- واژینیت: اصطلاح پزشکی که هم التهاب غیرعفونی و هم عفونتهای واژن را شامل میشود.
بنابراین هر عفونت واژن نوعی واژینیت است، اما هر واژینیتی الزاما عفونی نیست.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید
اگر دچار هرگونه علائم شدید در ناحیه واژن به خصوص چنین مواردی شدهاید، حتما برای بررسی و درمان به پزشک مراجعه کنید:
- ترشح یا خارش در ناحیه واژن دارید و بوی بدی احساس میکنید.
- سابقه عفونت واژن دارید.
- رابطه جنسی با فرد جدید داشتهاید که ممکن است دچار عفونت مقاربتی شده باشید که شبیه به عفونت قارچی یا واژینوز باکتریایی است.
- دورهای از داروهای ضد قارچ مصرف کردهاید و هنوز علائم شما برطرف نشده است.
- دچار تب و لرز یا درد در ناحیه لگن شدهاید.
بیشتر بخوانید: ترشحات سیاه واژن
علت واژینیت چیست
با توجه به نوع واژینیت دلایل مختلفی متفاوت است:
واژینوز باکتریال
این مورد شایعترین نوع از این بیماری است که با تغییر باکتریهای واژن رخ میدهد، بهطوری که تعادل بر هم میخورد. علت ایجاد عدم تعادل مشخص نیست. گاهی برخی از افراد بدون هیچ علائمی این عارضه را تجربه میکنند.
عفونت قارچی
نوع قارچی نیز زمانی رخ میدهد که عامل قارچی که معمولا کاندیدا آلبیکنس هست، در واژن رشد کند. این عارضه گاهی باعث عفونت در نواحی مرطوب بدن مانند دهان، چینهای پوستی و در نواحی ناخن میشود. این قارچ میتواند باعث راش پوشک نیز شود.
تریکومونیازیس
این عفونت شایع مقاربتی است که توسط یک انگل میکروسکوپی رخ میدهد و در حین رابطه جنسی از فرد آلوده منتقل میشود.
در آقایان دستگاه ادراری را آلوده میکند؛ اما در اغلب مواقع هیچ علائمی ایجاد نمیشود. معمولا این عارضه در خانمها واژن را درگیر میکند و ممکن است باعث ایجاد علائم شود.
این بیماری خطر ابتلا به سایر عفونتهای مقاربتی را نیز افزایش میدهد.
التهاب واژن غیر عفونی به دنبال استفاده از صابونهای معطر، اسپری واژینال، محصولات اسپرم کش، شویندههای معطر و… رخ میدهد که واکنش آلرژیک یا تحریک واژن را به دنبال دارد. استفاده از اجسام خارجی مانند تامپون یا کاندوم باعث تحریک بافت واژن میشود.
آشنایی با عوامل خطرساز
عواملی که میتواند خطر ابتلا به واژینیت را افزایش دهد به شرح زیر است:
- تغییرات هورمونی به دنبال مصرف قرصهای ضد بارداری، یائسگی و تغییرات مرتبط با بارداری
- تجربه عفونت مقاربتی
- رابطه جنسی
- مصرف داروهایی مانند استروئیدها و آنتیبیوتیک
- دیابت کنترل نشده
- استفاده از اسپرم کشها برای جلوگیری از بارداری
- استفاده از محصولات بهداشتی مانند اسپری معطر
- پوشیدن لباس تنگ یا مرطوب
- استفاده از IUD برای کنترل بارداری
شدت و محل التهاب واژن چه اهمیتی دارد؟
- التهاب ورودی واژن: معمولا ناشی از حساسیت یا رابطه.
- التهاب داخل واژن: بیشتر عفونی.
- تورم دهانه واژن: میتواند با التهاب دهانه رحم اشتباه شود.
تشخیص محل دقیق التهاب به درمان صحیح کمک میکند.
چه عوارضی دارد؟
خانمهای مبتلا به واژینوز باکتریایی یا تریکومونیازیس به دلیل التهاب ناشی از این اختلالات در معرض خطر بیشتر جهت ابتلا به عفونتهای مقاربتی قرار دارند.
چه راهکارهایی برای جلوگیری وجود دارد؟
با رعایت بهداشت از عود برخی از انواع واژینیت جلوگیری کرده و تسکین برخی از علائم کمک میشود:
- از رفتن به استخر و وان غیر بهداشتی خودداری کنید.
- از موارد تحریککننده مانند دوش واژینال، صابونهای معطر، تامپون و پد خودداری کنید.
- بعد از رفتن به سرویس بهداشتی، خود را از جلو به عقب پاک کنید. با رعایت این نکته میتوان از انتشار باکتریهای مدفوع به واژن جلوگیری میکند.
موارد دیگری که میتواند به پیشگیری کمک کند به شرح زیر است:
- از شستشوی مکرر واژن خودداری کنید، شستشوی مستقیم واژن خطر ابتلا به عفونت واژن را افزایش میدهد.
- رابطه جنسی ایمنتری با داشتن یک شریک جنسی و استفاده از کاندوم برای خود ایجاد کنید.
- لباس زیر نخی بپوشید، به این نکته نیز توجه داشته باشید که عفونتهای قارچی در محیط مرطوب رشد میکند.
واژینیت چگونه تشخیص داده میشود؟
برای تشخیص این موارد در نظر گرفته میشود:
بررسی سابقه پزشکی
پزشک در خصوص سابقه عفونت واژن یا عفونت مقاربتی سوالاتی از شما میپرسد.
انجام معاینات لگن
در طی معاینات لگن پزشک از ابزاری برای به نام اسپکولوم برای بررسی التهاب و ترشحات داخل واژن استفاده میکند.
نمونه برداری برای آزمایشگاه
پزشک ممکن است نمونهای از ترشحات رحم یا واژن برای آزمایشگاه جمع آوری کرده تا مشخص کند که به چه نوعی از واژینیت مبتلا هستید.
انجام آزمایش PH
متخصصین در صورت نیاز، PH واژن را با استفاده از یک کاغذ تست PH مورد بررسی قرار میدهد. PH بالا نشاندهنده واژینوز باکتریایی یا تریکومونیازیس است. با این حال تنها این مورد برای تست زیاد قابل اعتماد نیست.
واژینیت یا التهاب واژن چه درمانی دارد؟
شرایط مختلفی میتواند در ایجاد این بیماری نقش داشته باشد؛ بنابراین با توجه به علت بیماری درمان مناسبی در نظر گرفته میشود.
هر نوع از التهاب واژن نیاز به مصرف داروهای خوراکی و پماد مخصوص به خود را دارد که پزشک پس از تشخیص و معاینات لازم نوع مناسبی را برای شما تجویز خواهد کرد.
توصیه میشود هیچگونه دارویی را به صورت خودسرانه مصرف نکنید. برای درمان واژینیت غیر عفونی باید عامل تحریک را شناسایی کرده و از آن موارد خودداری کنید.
بهطور مثال اگر هر یک از پد بهداشتی، مواد شوینده، صابون معطر و… باعث التهاب واژن شده است، از مصرف مجدد آن خودداری کنید.
التهاب واژن بعد از رابطه جنسی
التهاب واژن بعد از نزدیکی ممکن است به علت:
- خشکی واژن
- حساسیت به کاندوم
- عفونت پنهان
باشد و اگر تکرار شود، نیاز به بررسی دارد.
تفاوت التهاب واژن و التهاب دهانه رحم
- التهاب واژن: محدود به واژن
- التهاب دهانه رحم (سرویسیت): عمیقتر و معمولا نیازمند درمان تخصصی
این دو نباید با هم اشتباه گرفته شوند.
نکات خود مراقبتی
همانطور که گفتیم برای درمان تریکومونیازیس، آتروفی واژن و واژینوز باکتریایی نیاز به داروهای تجویزی دارید. اگر مبتلا به عفونت قارچی هستید، به این مراحل درمانی توجه داشته باشید:
- میتوانید از داروهای مخصوص عفونت قارچی بدون نسخه استفاده کنید.
- همچنین از کمپرس سرد مانند یک پارچه خیس روی ناحیه مورد نظر قرار دهید تا علائم شما کاهش یابد.
باید و نبایدها
نکاتی که باید برای مراقبت از خود در نظر داشته باشید به شرح زیر است:
بایدها:
- اطراف واژن را با آب بشویید سپس کاملا خشک کنید.
- هنگام رابطه جنسی از کاندوم و روانکننده استفاده کنید.
- طی دوران پریود به جای تامپون از پد استفاده کنید.
- لباس زیر نخی و گشاد بپوشید.
نبایدها:
- داخل واژن را نباید بشویید.
- دوش آب گرم بگیرید.
- از محصولات بهداشتی معطر داخل یا اطراف واژن استفاده نکنید.
سوالات متداول
التهاب واژن یا واژینیت چیست؟
التهاب واژن یا واژینیت به هرگونه تحریک، قرمزی، تورم یا درد در بافت واژن گفته میشود که میتواند علت عفونی یا غیرعفونی داشته باشد.
التهاب واژن نشانه چیست؟
التهاب واژن میتواند نشانه عفونت قارچی یا باکتریایی، تغییرات هورمونی، حساسیت پوستی، خشکی واژن یا التهاب بعد از رابطه جنسی باشد.
علائم التهاب واژن شامل چه مواردی است؟
شایعترین علائم شامل سوزش واژن، خارش، قرمزی، درد، تورم، ترشحات غیرطبیعی و ناراحتی هنگام ادرار یا رابطه است.
تفاوت التهاب واژن و عفونت واژن چیست؟
التهاب واژن یک مفهوم کلی است، اما عفونت واژن نوعی التهاب است که عامل آن قارچ، باکتری یا میکروب مشخص میباشد. همه عفونتها التهاب هستند، اما همه التهابها عفونی نیستند.
عفونت باکتریایی واژن چه علائمی دارد؟
ترشحات خاکستری یا سفید با بوی نامطبوع (ماهیمانند)، احساس ناراحتی در واژن و گاهی سوزش، از علائم شایع عفونت باکتریایی واژن است.
علت سوزش و خارش واژن چیست؟
سوزش و خارش واژن معمولا به دلیل عفونت قارچی، حساسیت به شویندهها، خشکی واژن، تغییرات هورمونی یا التهاب بعد از رابطه ایجاد میشود.
تورم داخل واژن نشانه چیست؟
تورم داخل واژن میتواند نشانه التهاب شدید، عفونت واژن، واکنش آلرژیک یا در موارد نادر، مشکلات دهانه رحم باشد و نیاز به بررسی پزشکی دارد.
آیا التهاب واژن بعد از رابطه طبیعی است؟
التهاب خفیف واژن بعد از رابطه ممکن است طبیعی باشد، اما اگر سوزش، درد یا تورم ادامهدار یا شدید باشد، میتواند نشانه عفونت یا خشکی واژن باشد.
التهاب واژن در دختران چگونه تشخیص داده میشود؟
تشخیص التهاب یا عفونت واژن در دختران معمولاً با معاینه پزشکی، بررسی علائم و در صورت نیاز آزمایش ترشحات انجام میشود.
واژینیت التهابی چیست؟
واژینیت التهابی نوعی التهاب واژن است که عامل عفونی مشخصی ندارد و معمولا به دلیل حساسیت، خشکی واژن یا تغییرات هورمونی ایجاد میشود.
التهاب دهانه واژن با التهاب دهانه رحم چه تفاوتی دارد؟
التهاب دهانه واژن محدود به ناحیه خارجی یا ورودی واژن است، اما التهاب دهانه رحم (سرویسیت) در عمق دستگاه تناسلی رخ میدهد و درمان متفاوتی دارد.
درمان التهاب واژن چگونه انجام میشود؟
درمان التهاب واژن به علت آن بستگی دارد و ممکن است شامل داروهای ضدقارچ، آنتیبیوتیکها، کرم یا شیاف واژینال و اصلاح سبک زندگی باشد.
آیا درمان خانگی برای التهاب واژن وجود دارد؟
مراقبتهای خانگی مانند رعایت بهداشت، پرهیز از شویندههای معطر و پوشیدن لباس زیر نخی کمککنندهاند، اما جایگزین درمان پزشکی نیستند.
چه زمانی التهاب واژن نیاز به مراجعه به پزشک دارد؟
در صورت درد شدید، تورم زیاد، ترشحات بدبو، خونریزی غیرطبیعی یا تداوم علائم بیش از چند روز، مراجعه به پزشک ضروری است.
آیا عفونت واژن باعث گشادی واژن میشود؟
خیر، عفونت یا التهاب واژن باعث گشاد شدن دائمی واژن نمیشود و این باور از نظر پزشکی نادرست است.
