بسیاری از افراد در خصوص سن ماموگرافی سوال میکنند. بیشتر راهنماهای پزشکی توصیه میکنند ماموگرافی غربالگری از ۴۰ سالگی شروع شود و هر ۱ تا ۲ سال یک بار ادامه یابد.
اما اگر فرد سابقه خانوادگی سرطان سینه، ژنتیک پرخطر یا علائم مشکوک داشته باشد، ممکن است پزشک انجام ماموگرافی یا روشهای جایگزین را در سن پایینتر پیشنهاد دهد. در زنان زیر ۴۰ سال معمولا سونوگرافی پستان به دلیل بافت متراکم، انتخاب رایجتری است.
چرا دانستن سن ماموگرافی مهم است؟
نگرانی درباره سرطان سینه یکی از شایعترین دغدغههای زنان است. بسیاری از خانمها میگویند آیا زمان انجام این آزمایش برای من رسیده است یا هنوز زود است؟
واقعیت این است که ماموگرافی یک ابزار مهم در غربالگری سرطان سینه محسوب میشود و میتواند تودههای کوچک را قبل از بروز علائم تشخیص دهد. با این حال، سن مناسب انجام آن برای همه افراد یکسان نیست و به عوامل خطر، بافت پستان و نظر پزشک بستگی دارد.
ماموگرافی چیست و چرا انجام میشود؟
ماموگرافی یک روش تصویربرداری با اشعه ایکس است که برای بررسی بافت پستان و تشخیص زودهنگام تغییرات مشکوک استفاده میشود. هدف اصلی آن:
- تشخیص توده قبل از لمس شدن
- شناسایی رسوبات کلسیمی مشکوک
- کمک به تشخیص زودهنگام سرطان و افزایش احتمال درمان موفق
تشخیص زودهنگام مهمترین مزیت ماموگرافی است؛ زیرا درمان در مراحل اولیه معمولا سادهتر و موفقتر خواهد بود.
ماموگرافی از چه سنی توصیه میشود؟
در اغلب راهنماهای پزشکی:
زنان با خطر متوسط
- شروع غربالگری از ۴۰ سالگی
- تکرار هر ۱ تا ۲ سال
زنان ۵۰ تا ۷۴ سال
- انجام منظم ماموگرافی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
- معمولا توصیه میشود هر ۱ تا ۲ سال تکرار کنید.
این توصیهها به این دلیل است که با افزایش سن، احتمال بروز سرطان سینه بیشتر میشود و ماموگرافی نیز دقت بالاتری پیدا میکند.
چه کسانی باید زودتر ماموگرافی انجام دهند؟
برخی افراد در گروه زنان پرخطر قرار میگیرند و ممکن است ماموگرافی غربالگری زودتر شروع شود:
- سابقه خانوادگی سرطان سینه یا تخمدان
- جهشهای ژنتیکی شناخته شده
- سابقه پرتودرمانی قفسه سینه
- وجود علائم مشکوک مثل توده یا ترشح
در این شرایط، پزشک ممکن است ماموگرافی زودتر یا ترکیب ماموگرافی و سونوگرافی را توصیه کند. در مورد ترشح خونی از نوک سینه پیشنهاد میشود مطالعه کنید تا دید دقیقتری نسبت به علل آن داشته باشید.
ماموگرافی زیر ۴۰ سال | آیا لازم است؟
یکی از نگرانیهای رایج درباره ماموگرافی زیر ۴۰ سال است. بهطور کلی:
- در زنان جوان، بافت پستان معمولا متراکمتر است.
- تراکم بالا باعث کاهش دقت ماموگرافی میشود.
- بنابراین اغلب سونوگرافی روش اولیه بررسی است.
اما اگر فرد پرخطر باشد یا علائم مشکوک داشته باشد، پزشک ممکن است ماموگرافی را نیز درخواست کند.
ماموگرافی یا سونوگرافی؟ کدام بهتر است؟
مقایسه سونوگرافی پستان و ماموگرافی یکی از پرتکرارترین سوالات است.
ماموگرافی مناسبتر است برای:
- زنان بالای ۴۰ سال
- غربالگری دورهای
- تشخیص رسوبات کلسیمی
سونوگرافی مناسبتر است برای:
- زنان جوان با بافت متراکم پستان
- بررسی توده لمس شده
- تکمیل نتیجه ماموگرافی
در بسیاری از موارد، این دو روش مکمل یکدیگر هستند نه جایگزین. اگر درد سینه باعث نگرانی شما شده و نمیدانید منشا آن هورمونی است یا بارداری، پیشنهاد میشود مقاله تفاوت درد سینه در پریودی و بارداری را مطالعه کنید.
بهترین زمان انجام ماموگرافی
علاوه بر دانستن سن ماموگرافی، زمان انجام ماموگرافی نیز مهم است؛ چرا که باعث کاهش درد و افزایش دقت نتیجه میشود.
زمان مناسب در سیکل قاعدگی
- بهترین زمان: یک هفته بعد از پایان قاعدگی است. در خصوص خارش سینه قبل از پریود مطالعه کنید.
- در این زمان حساسیت و تورم پستان کمتر است.
نکات کاربردی قبل از مراجعه
- استفاده نکردن از دئودورانت یا پودر زیر بغل
- همراه داشتن تصاویر قبلی
- اطلاع دادن به پزشک در صورت بارداری یا شیردهی
عوارض و نگرانیهای ماموگرافی
یکی از دغدغههای مهم بیماران، عوارض ماموگرافی است.
موارد طبیعی و شایع
- احساس فشار یا درد کوتاهمدت
- اضطراب قبل از دریافت نتیجه
درباره اشعه
میزان اشعه در ماموگرافی بسیار کم و ایمن است و مزایای تشخیص زودهنگام معمولا بسیار بیشتر از خطرات احتمالی آن است. تجربه افراد نشان میدهد بیشتر افراد درد خفیف و قابل تحمل را گزارش کردهاند.
برخی افراد درباره نقش استرس در سرطان نگران هستند؛ برای آگاهی بیشتر میتوانید مقاله ارتباط بین استرس و سرطان سینه را مطالعه کنید.
فیلم نحوه انجام ماموگرافی | مراحل به زبان ساده
روند انجام ماموگرافی معمولا کوتاه و ساده است:
- قرار دادن پستان روی صفحه دستگاه
- فشرده شدن ملایم برای چند ثانیه
- گرفتن تصویر از زوایای مختلف
- پایان کار در کمتر از ۱۵ دقیقه
دانستن این مراحل معمولا اضطراب افراد را کاهش میدهد.
بعد از ماموگرافی چه باید کرد؟
بیشتر افراد پس از ماموگرافی نیاز به اقدام خاصی ندارند. اقدامات پیشنهادی:
- ادامه فعالیت روزانه
- انتظار برای نتیجه
- مراجعه به پزشک در صورت درخواست بررسی تکمیلی
در صورت مشاهده درد خفیف، معمولا طی چند ساعت برطرف میشود.
توصیه نهایی
- برای زنان با خطر متوسط، سن ماموگرافی از ۴۰ سالگی توصیه میشود.
- در سنین پایینتر، سونوگرافی اغلب روش اولیه بررسی است.
- افراد پرخطر ممکن است نیاز به غربالگری زودتر داشته باشند.
- انتخاب روش و زمان مناسب، بهتر است با نظر پزشک انجام شود.
مهمترین نکته این است که غربالگری به موقع، آرامش خاطر و شانس تشخیص زودهنگام را افزایش میدهد. برای آگاهی بیشتر تفاوت کیست و تومور سینه را مطالعه کنید.
سوالات متداول
ماموگرافی از چه سنی لازم است؟
معمولا از ۴۰ سالگی شروع میشود، مگر اینکه فرد در گروه پرخطر باشد.
سرطان سینه از چه سنی شروع میشود؟
سرطان سینه میتواند در هر سنی رخ دهد، اما با افزایش سن احتمال آن بیشتر میشود.
چه کسانی باید ماموگرافی انجام دهند؟
زنان بالای ۴۰ سال، افراد دارای علائم مشکوک یا سابقه خانوادگی.
عوارض ماموگرافی زیر ۴۰ سال چیست؟
عوارض خاصی ندارد، اما دقت آن در بافت متراکم کمتر است و معمولا روش اول نیست.
ماموگرافی بهتر است یا سونوگرافی؟
بسته به سن و بافت پستان متفاوت است؛ اغلب مکمل یکدیگر هستند.
بهترین زمان انجام ماموگرافی در ماه چه موقع است؟
یک هفته بعد از پایان قاعدگی.
بعد از ماموگرافی چه کنیم؟
معمولا اقدام خاصی لازم نیست و باید منتظر نتیجه ماند.
آیا ماموگرافی درد دارد؟
ممکن است فشار کوتاهمدت ایجاد کند، اما معمولا قابل تحمل است.
آیا ماموگرافی برای دختران مجرد انجام میشود؟
در صورت نیاز پزشکی بله، اما در سنین پایین معمولا سونوگرافی ترجیح داده میشود.
هر چند وقت یک بار باید ماموگرافی انجام داد؟
برای زنان با خطر متوسط، هر ۱ تا ۲ سال یک بار.
منابع:
