سلامتی بزرگترین نعمت است، قدرش را بدانیم!

کرج، خیابان 45 متری گلشهر، ارغوان غربی

تلفن تماس : ۳۳۵۵۵۷۴۸-026

زردی در نوزادان و انواع آن

با توجه به صحبت‌های دکتر مهدی مرادی (متخصص نوزادان و فوق تخصص اطفال) در بیمارستان و زایشگاه مریم کرج:

زردی در نوزادان تقریباً در همۀ کودکان تازه متولد شده، به مقادیر کم وجود دارد. در هفتۀ اول تولد درصد قابل توجهی از نوزادان زرد به نظر می‌رسند. حدود ۴۰ درصد نوزادان سالم بعد از ۲۴ ساعتِ اولِ تولد، زردی در حد ۵ میلی‌‎گرم در دسی‌لیتر و در ۳۶ ساعت اول تولد در حد ۷ میلی‌گرم در دسی‌لیتر دارند، که به آن زردی فیزیولوژیک یا زردی طبیعی می‌گویند.

انواع زردی

حدود ۶۰ درصد نوزادان به طور طبیعی (فیزیولوژیک) یا بیمارگونه (پاتولوژیک) زردی دارند. زردی در نوزادان ابتدا از صورت شروع شده، سپس روی قفسه سینه و شکم و در نهایت در دست‎ها و پاها ظاهر می‌شود. زردی فیزیولوژیک از روز دوم یا سوم تولد شروع و تا روز پنجم افزایش می‌یابد. پس از آن به‌تدریج در عرض چند روز کاهش یافته و سپس از بین می‌رود.

نکته مهم: زردی ۲۴ ساعت اول تولد، پاتولوژیک یا بیمارگونه بوده و نوزاد باید توسط پزشک بررسی و تحت درمان قرار گیرد.

زردی در نوزادان

انواع زردی در ارتباط با تغذیه با شیر مادر

زردی ناشی از شیر مادر

حدود دو سوم نوزادانی که با شیر مادر تغذیه می‌شوند معمولاً زردی غیرمستقیم دارند. این نوع از زردی در نوزادان ممکن است تا هفتۀ دوم یا سوم تولد و حتی تا ۲ الی ۳ ماهگی شیرخوار نیز ادامه یابد. تقریباً نیمی از نوزادانی که با شیر مادر تغذیه می‌شوند، در هفتۀ دوم زندگی یا پس از آن زرد به نظر می‌رسند. این طول کشیدن زردی که به علت تغذیه با شیر مادر است، به عنوان «زردی شیر مادر» شناخته می‌شود.

علت این نوع زردی ناشناخته است و با گذشت زمان و ادامۀ تغذیه با شیر مادر به حد طبیعی می‌رسد. سرعت کاهش زردی از نوزادی به نوزاد دیگر متفاوت است.

زردی ناشی از گرسنگی نوزاد

دریافت ناکافی شیر توسط نوزاد، حتی بدون گرسنگی مطلق، منجر به افزایش بیشتر زردی نوزادی خواهد شد. در ۵ روز اول تولد، اگر تغذیه با شیر مادر به مقدار کافی انجام شود، تفاوتی در سطح زردی نوزادان تغذیه شده با شیر مادر با نوزادانی که از شیر خشک تغذیه می‌شوند، دیده نمی‌‎شود. زردی ناشی از گرسنگی اغلب در طول دورۀ نوزادی (۲۸ روز اول عمر) و حتی دورۀ شیرخواری نیز دیده می‌شود.

علت این نوع زردی، کاهش دفع مدفوع جنینی (مکونیوم) است که سبب افزایش جذب بیلی‌روبین (عامل رنگ زرد ادرار و رنگ قهوه‌ای مدفوع) از روده‌ها می‌شود. شیر مادر ملین بوده و موجب دفع مکونیوم و کاهش زردی در نوزادان می‌‍شود.

انواع زردی در نوزادان

عوارض زردی در نوزادان

در صورت بروز و تشدید زردی در نوزادان، ممکن است عوارض خطرناک و غیرقابل برگشتی مانند کاهش شنوایی، فلج مغزی، کند ذهنی، اختلال در تعادل حرکتی، ناهنجاری‌های اندام و نیز بیش‌فعالی رخ دهد و اگر میزان افزایش زردی خیلی زیاد باشد آسیب مغزی رؤیت خواهد شد.

توصیه‌ها جهت کاهش زردی

آغاز هر چه سریع‌تر تغذیه از پستان مادر

تا جایی که امکان دارد تغذیه از پستان مادر هر چه زودتر یعنی در نیم تا یک ساعت اول تولد آغاز گردد.  حتی در شیرخوارانی که به روش سزارین متولد می‌شوند تغذیه از پستان مادر را می‌توان در ساعت اول تولد آغاز کرد.

اطمینان از وضعیت درست شیردادن و تکرار شیردهی

باید اطمینان حاصل کرد که از بدو امر، نوزاد به طور صحیح در آغوش مادر قرار گرفته و پستان را درست به دهان گرفته باشد. این آموزش و حمایت باید توسط یکی از پرسنل مراقبت‌های پزشکی که در زمینۀ تغذیه با شیر مادر آموزش دیده باشد (پرستار، مشاور شیردهی، ماما یا پزشک) انجام گیرد و بر صحت اجرای آن نظارت شود.

همچنین به مادر آموزش داده شود که در روزهای اول تولد، نوزاد ممکن است هر نیم ساعت یکبار نیاز به تغذیه داشته باشد؛ عموماً در ماه اول زندگی دفعات شیر خوردن نوزاد در طی شب و روز تا ۱۴ بار یا بیشتر نیز می‌رسد. یعنی هر یک تا ۱٫۵ ساعت در روز و چندبار در شب شیر می‌خورد. بنابراین در دورۀ نوزادی، فاصله دو نوبت شیردهی نباید در روز بیش از ۱٫۵ تا ۲ ساعت و در شب بیش از ۳ ساعت باشد.

زردی-در-نوزادان

آموزش علائم زودرس گرسنگی

باید به مادر آموزش داده شود که به اولین علائم گرسنگی شیرخوار از جمله حالت مکیدن به خود گرفتن، بردن دست به طرف دهان، بی‌قراری و صدا در آوردن، پاسخ دهد و شیرخوار قبل از شروع به گریه کردن به پستان گذاشته شود. گریه، علامت دیررس گرسنگی است و غالباً منجر به بد شیرخوردن می‌شود.

تشویق انحصاری توسط مادر به تغذیه نوزاد از پستان

الف) خوراندن هر چیزی غیر از شیر مادر به نوزاد علاوه بر خطرات دیگر، سبب تأخیر در استقرار تغذیه از پستان، تأخیر در تولید کافی شیر و در نتیجه افزایش خطر گرسنگی و زردی شدید می‌شود.

ب) به نوزادانی که از پستان مادر تغذیه می‌کنند، نباید هیچ مادۀ دیگری مثل آب، آب قند و یا شیر خشک به عنوان جایگزین شیر مادر داده شود.

پیام بگذارید

(0 دیدگاه)

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

11 − هفت =