افسردگی بعد از زایمان

افسردگی بعد از زایمان

افسردگی از جمله بیماری‌هایی است که در زنان و مردان با اشکال متفاوتی بروز می‌کند. برخی از سندروم‌های افسردگی نظیر افسردگی بعد از زایمان و افسردگی دوران یائسگی، ویژۀ زنان بوده و معمولاً به‌صورت افسردگی ماژور تظاهر می‌کنند. این مقاله به کوشش پزشکان متخصص زنان کرج در بیمارستان مریم تهیه شده است.

به‌علاوه مطالعات نشان داده‌اند که زنان، مستعدِ ابتلا به سندروم‌های آتیپیک افسردگی هستند. همچنین برخی تحقیقات نشان داده‌اند که پاسخ‌دهی زنان در مقایسه با مردان به مهارکننده‌های انتخابی بازجذب سروتونین بهتر است؛ در حالی‌ که مردان به ضدافسردگی‌های سه حلقه‌‍‌ای پاسخ دهی مطلوب‌تری دارند.

موارد دیگری نظیر فارماکوکینتیک دارو، اثرات آن روی تراکم استخوانی و تداخلات دارویی در زنان بیشتر از مردان است. تمام زنان باردار یا زنانی که قصد باردار شدن دارند باید از نظر سابقۀ فردی و خانوادگی اختلالات روانی و درمان آنها مورد بررسی قرار گیرند.

افسردگی بعد از زایمان

عوامل مؤثر بر افسردگی بعد از زایمان

پرسش‌های متداول دربارۀ افسردگی قبل از زایمان توصیه می‌شوند. در زنانی که نتایج آزمون‌های غربالگری افسردگی آنها مثبت است یا بیماران مشکوک به ابتلا به افسردگی، ارزیابی کامل از نظر موارد ذیل ضروری است:

  • مدت و شدت علائم فعلی
  • تأثیر آن‌ها بر کارکرد و کیفیت زندگی بیماران
  • افکار یا طرح‌های بیماران دربارۀ خود آسیبی یا خودکشی
  • سطح اضطراب
  • علائم سایکوتیک
  • حمایت‌های اجتماعی
  • ارتباط با همسر
  • نگرش دربارۀ بارداری
  • تأمین مالی
  • سابقۀ کاری
  • امنیت فرد (به عنوان مثال سوء استفاده فیزیکی)

تشخیص

باید از بیمار دربارۀ نحوه تطابق وی با حوادث استرس‌زای قبلی و سابقۀ روان‌‎پزشکی وی پرس‌وجو کرد. سابقۀ مانیا یا هیپومانیا نشان‌دهندۀ ابتلا به اختلال دو قطبی است که یک عامل خطرزای عمده برای افسردگی بعد از زایمان و سایکوز پس از زایمان به شمار می‌روند.

پرس‌وجو دربارۀ سابقۀ خانوادگی باید به‌طور خاص مشتمل بر اختلال دو قطبی و سایر اختلالات خلقی (خصوصاً اختلالات مرتبط با بارداری) سایر تشخیص‌های روان پزشکی و خودکشی باشد.

گرفتن شرح حال باید پرسش دربارۀ سایر اختلالات طبی، دارو‌ها، استفاده از الکل، سیگار و دارو‌های غیر مجاز را شامل شود. تغییرات سطح هورمونی و نقش آنها در افسردگی شاید دلیل اصلی تفاوت قابل توجه شیوع اختلالات خلقی در زنان باشد. البته استروژن را می‌توان در این مورد مقصر شناخت.

از آنجا که علل افسردگی در زنان با مردان فرق دارد، لذا درمان‌های دارویی هم در دو جنس متفاوت است؛ مثلاَ سرترالین در زنان بهتر از ایمی پرامین تحمل شد و میزان پاسخ‌دهی زنان به سرترالین هم بسیار بهتر بود.

مطالعات دیگر نشان دادند که زنان تحت درمان با ستیالوپرام در مقایسه با مردان پاسخ‌دهی بهتری داشتند. یک تئوری تداخل میان فعالیت سروتین و استروژن را مطرح می‌کند؛ لذا اگر در یک بیمار زن داروی خط اولی به دلیل خاصی ارجح نیست، انتخاب مهارکننده‌های انتخابی باز جذب سروتونین توصیه می‌شود. همان‌طور که قبلاَ اشاره شد، افسردگی آتیپیک در زنان شایع است. مهار‌کننده‌های انتخابی باز جذب سروتونین اولین دارو‌های انتخابی برای افسردگی هستند؛ لذا کم عارضه‌تر می‌باشند.

مهار‌کننده‌های MAO اغلب در مورد افسردگی‌هایی تجویز می‌شوند که به درمان چند دارویی نیز پاسخ نداده‌اند. به علاوه زنانی که همزمان به افسردگی و حملات هراس مبتلا هستند به مهار کننده‌های MAO بهتر از ضدافسردگی‌های سه حلقه‌ای جواب می‌دهند.

جذب و توزیع بسیاری از دارو‌ها به دلیل بیشتر بودن نسبت بافت چربی در زنان توزیع بهتر ضدافسردگی‌‌ها در زنان را توصیه می‌کند؛ زیرا دارو‌هایی که چربی دوست هستند و به‌علاوه کلیرانس ضدافسردگی‌ها ممکن است در زنان کاهش یابد؛ زیرا ترشح اسید معده در زنان کمتر است.

افسردگی بعد از زایمان

درمان

در درمان افسردگی بعد از زایمان، باید خطر ابتلا به پوکی استخوان به دنبال مصرف ضدافسردگی‌‍‌ها و نیز تداخل اثر احتمالی آن‌ها با تاموکسیفین باید در نظر گرفته شود. مهارکننده‌های انتخابی باز جذب سروتونین با کاهش تراکم استخوانی مرتبط هستند.

تاموکسیفن داروی شیمی درمانی برای درمان بدخیمی‌های ER مثبت پستان است. برخی از ضدافسردگی‌ها مثل فلوکسیتین و دولوکسیتین با خطر کاهش اثر بخشی تاموکسیفن همراه هستند؛ لذا برای پرهیز از تداخلات دارویی از دارو‌های دیگری مانند ونلافاکسین باید استفاده کرد.

قوی‌ترین عامل خطرزا برای افسردگی حین بارداری، وجود سابقۀ قبلی افسردگی است. سایر عوامل شامل سابقه خانوادگی افسردگی یا اختلال دو قطبی، بدرفتاری در دوران کودکی، تنها بودن مادر، داشتن بیش از سه فرزند، سیگار کشیدن، درآمد پایین، سن زیر ۲۰ سال، ناکافی بودن حمایت اجتماعی و خشونت خانگی هستند.

تأثیر افسردگی بر جنین

از آنجایی که اقدامات مادران باردار از جمله خوردن، پیاده‌روی و گریه کردن و… بر رشد جنین تأثیر می‌گذارد، افسردگی مادران باردار هم باعث تأثیر بر رشد جنین می‌گردد. همچنین داروهایی که برای افسردگی در بارداری استفاده می‌شود، می‌تواند خطراتی را برای جنین در حال رشد داشته باشد.

برای درمان افسردگی در بارداری بهتر است مادران باردار تحت نظر پزشک خود باشند تا با توجه به میزان افسردگی، درمان شوند. درمان در طی بارداری برای مادران باردار بسیار مفید بوده و پس از زایمان به طور قابل چشمگیری این افسردگی را کاهش می‌دهد.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *